สุนัขคัน เกาจนเป็นแผล สาเหตุ อาการ และวิธีรักษาที่ถูกต้อง

สุนัขคันจนเกาเป็นแผล เกิดจากสาเหตุอะไรได้บ้าง

เมื่อสุนัขมีอาการคันรุนแรงจนเริ่มเกาตัวไม่หยุดและทำร้ายผิวหนังตัวเอง ส่วนใหญ่มักมีสาเหตุมาจาก 4 กลุ่มสาเหตุหลัก ดังนี้

ปรสิตภายนอก

ตัวการสำคัญที่พบได้บ่อยที่สุดและเป็นสาเหตุที่ทำให้สุนัขขนร่วง คัน เป็นแผลคือปรสิตภายนอก เช่น เห็บ หมัด และไรขี้เรื้อน (ทั้งขี้เรื้อนแห้งและขี้เรื้อนเปียก) ปรสิตเหล่านี้จะเกาะ Gัด และดูดเลือดบนผิวหนังของสุนัขส่งผลให้สุนัขผิวหนังอักเสบ ในรายที่รุนแรงอาจเกิดอาการแพ้หนัก (โดยเฉพาะน้ำลายหมัดที่กระตุ้นอาการแพ้ได้สูง) ซึ่งสร้างความระคายเคือง และกระตุ้นให้เกิดความรู้สึกคันอย่างรุนแรงตลอดเวลา

โรคภูมิแพ้ผิวหนังและภูมิแพ้อาหาร

โรคภูมิแพ้ผิวหนังและภูมิแพ้อาหารสามารถกระตุ้นให้สุนัขเกิดอาการคันอย่างรุนแรงได้ โดยตัวการที่กระตุ้นให้เกิดอาการคันมักมาจากโปรตีนในอาหาร สิ่งแวดล้อมรอบตัว เช่น ฝุ่น ละอองเกสร หญ้า หรือน้ำลายหมัดที่กระตุ้นให้เกิดภาวะภูมิแพ้น้ำลายหมักได้ โดยเมื่อพบภาวะเหล่านี้ หลักการสำคัญคือการลดอาการคันและกำจัดตัวการที่กระตุ้นให้เกิดอาการแพ้ ซึ่งในปัจจุบันวิทยาการทางการสัตวแพทย์ก้าวหน้าไปมาก ทำให้ปัจจุบันมียากลุ่มใหม่อย่าง oclacitinib ที่ช่วยควบคุมอาการคันจากภูมิแพ้ได้ตรงจุดและปลอดภัยสูง สามารถใช้ได้อย่างปลอดภัยในระยะยาวภายใต้คำแนะนำของสัตวแพทย์

การติดเชื้อแบคทีเรียและเชื้อรา

การติดเชื้อแบคทีเรียที่ผิวหนัง รวมไปถึงการติดเชื้อกลุ่มยีสต์และเชื้อรา มักจะเกิดขึ้นเป็นภาวะแทรกซ้อนเมื่อโครงสร้างชั้นผิวหนังของสุนัขเริ่มอ่อนแอลง ส่งผลให้ผิวหนังอักเสบจนสุนัขคันเกาจนเป็นแผล ทำให้เชื้อโรคแทรกซึมเข้าสู่ชั้นผิวหนังและเจริญเติบโตได้ง่ายขึ้น

ฮอร์โมน

ความผิดปกติของระบบต่อมไร้ท่อและสมดุลฮอร์โมนภายในร่างกายบางอย่าง เช่น ภาวะฮอร์โมนไทรอยด์ต่ำ ภาวะฮอร์โมนคอร์ดิซอลสูง และโรคเบาหวาน ส่งผลกระทบโดยตรงต่อโครงสร้างและระบบภูมิคุ้มกันของผิวหนัง ทำให้ผิวหนังแห้ง บอบบาง และไวต่อการติดเชื้อหรือสิ่งกระตุ้นภายนอกได้ง่ายกว่าปกติ

สัญญาณบ่งบอกว่าสุนัขคันรุนแรงจนเป็นอันตราย

เจ้าของควรหมั่นสังเกตร่างกายของสุนัขอย่างใกล้ชิด หากพบว่าสุนัขเป็นผื่นแดง ขนร่วงเป็นหย่อม ๆ สุนัขเป็นตุ่มนูนตามตัว มีตุ่มหนอง ผิวหนังสุนัขเป็นสีแดงจัด หรือในรายที่เป็นเรื้อรังผิวหนังจะเริ่มหนาและเปลี่ยนเป็นสีดำคล้ำ มีน้ำเหลืองหรือของเหลวไหลเยิ้มออกมาจนกลายเป็นแผลเปิด ควรรีบพาสุนัขไปรับการตรวจจากสัตวแพทย์เพื่อวินิจฉันหาสาเหตุโดยละเอียด เพราะหากปล่อยทิ้งไว้โดยไม่ได้รับการดูแล การติดเชื้ออาจรุนแรง เรื้อรัง ส่งผลต่อคุณภาพชีวิต และยากต่อการรักษา

โรคที่พบบ่อยที่ทำให้สุนัขคันจนเกาเป็นแผล

โรคผิวหนังยอดฮิตที่สร้างความทรมานและเป็นสาเหตุหลักทำให้เกิดรอยแผลจากการเกา ได้แก่ โรคขี้เรื้อน โรคภูมิแพ้น้ำลายหมัด และโรคภูมิแพ้ผิวหนัง เนื่องจากตัวการกระตุ้นที่ทำให้เกิดภาวะโรคสามารถพบได้ทั่วไปในสิ่งแวดล้อม การที่เจ้าของศึกษาและทำความเข้าใจแนวทางการป้องกัน รวมถึงแนวทางการดูแลรักษาจะช่วยลดโอกาสการเกิดโรค และบรรเทาความเจ็บปวดและทำให้สุนัขมีอาการดีขึ้นได้อย่างรวดเร็ว

วิธีดูแลและรักษาแผลจากการเกาของสุนัข

เมื่อสุนัขคันเกาจนเป็นแผล เจ้าของสามารถปฐมพยาบาลและดูแลเบื้องต้นได้ตามขั้นตอนดังนี้

ปรึกษาสัตวแพทย์เพื่อรับยาแก้คัน: สิ่งสำคัญที่สุดเมื่อสุนัขเกิดอาการคันคือการให้ยาลดคันเพื่อป้องกันไม่ให้สุนัขเกาจนเป็นแผลที่รุนแรงกว่าเดิม โดยในปัจจุบันมียากลุ่มใหม่อย่าง oclacitinib ที่ช่วยควบคุมอาการคันได้ตรงจุดและปลอดภัยสูง สามารถใช้ได้อย่างปลอดภัยในระยะยาวภายใต้คำแนะนำของสัตวแพทย์

ทำความสะอาดแผล: ใช้น้ำเกลือสำหรับล้างแผล (normal saline) ชะล้างบริเวณที่เกิดแผลเพื่อล้างคราบสกปรกและน้ำเหลืองออก ป้องกันการสะสมของเชื้อโรค

ทายาฆ่าเชื้อ: ใช้ยาฆ่าเชื้อทาผิวหนังที่ล้างสะอาดแล้ว โดยเลือกใช้ยาสำหรับสัตว์เลี้ยงตามที่สัตวแพทย์แนะนำ

ใส่ปลอกคอป้องกันการเลีย: ในรายที่คันรุนแรงและเกาตลอดเวลา ควรใส่คอลล่าร์เพื่อป้องกันไม่ให้สุนัขหันกลับมาเลีย แทะ หรือเกาแผลซ้ำ

ข้อควรระวังสำคัญ: หากแผลเริ่มมีอาการรุนแรงจนเจ้าของสังเกตเห็นหนอง หรือแผลลึก ควรพาไปพบสัตวแพทย์ทันทีเพื่อตรวจวินิจฉัยและสั่งจ่ายยาปฏิชีวนะหรือยาแก้อักเสบที่ถูกต้องเหมาะสม ไม่ควรซื้อยาคนหรือยามาป้อนเองโดยเด็ดขาด เพราะยาสำหรับคนบางชนิดเป็นพิษกับสุนัข อาจทำให้เกิดการแพ้ยา หรือปริมาณยาที่ไม่เหมาะสมอาจทำให้สุนัขได้รับปริมาณยาที่เกินขนาดจนเป็นอันตรายได้

วิธีป้องกันไม่ให้สุนัขเกาแผลซ้ำ

การควบคุมและหยุดยั้งวงจร “คัน เกา เป็นแผล" เป็นสิ่งสำคัญที่สุดที่จะช่วยป้องกันไม่ให้สุนัขคันเกาจนเป็นแผลลุกลามและติดเชื้อรุนแรงขึ้น โดยเจ้าของสามารถใช้วิธีป้องกันได้ดังนี้

ปรึกษาสัตวแพทย์เพื่อรับยาแก้คัน: สิ่งสำคัญที่สุดเมื่อสุนัขเกิดอาการคันคือการให้ยาลดคันเพื่อป้องกันไม่ให้สุนัขเกาจนเป็นแผลที่รุนแรงกว่าเดิม โดยในปัจจุบันมียากลุ่มใหม่อย่าง oclacitinib ที่ช่วยควบคุมอาการคันได้ตรงจุดและปลอดภัยสูง สามารถใช้ได้อย่างปลอดภัยในระยะยาวภายใต้คำแนะนำของสัตวแพทย์

สวมปลอกคอกันเลีย (คอลล่าร์): เพื่อป้องกันไม่ให้สุนัขใช้ปากกัดหรือเลียแผลตัวเอง

กำจัดสาเหตุของอาการคัน: กำจัดตัวกระตุ้นที่ทำให้เกิดอาการคัน เช่น การป้องกันปรสิตภายนอก โดยเหมาะเห็บ หมัด ไรขี้เรื้อน โดยการใช้โปรแกรมป้องกันปรสิตอย่างสม่ำเสมอ หลีกเลี่ยงการให้อาหารที่เป็นตัวการตุ้นให้เกิดอาการแพ้ในรายที่วินิจฉัยว่าป่วยด้วยโรคภูมิแพ้อาหาร รวมถึงหลีกเลี่ยงการพาสุนัขไปเล่นในบริเวณอาจกระตุ้นให้เกิดอาการคัน เช่น ดงหญ้า หรือฝุ่นเยอะ เป็นต้น

วิธีเหล่านี้นับเป็นวิธีรักษาอาการคันของสุนัขที่เจ้าของสามารถทำได้เองซึ่งช่วยหยุดวงจรไม่ให้สุนัขคัน เกาจนเป็นแผลเจ็บตัวเพิ่มขึ้น และช่วยให้แผลสมานตัวได้เร็วขึ้นอีกด้วย

อาหารและอาหารเสริมที่ช่วยลดอาการคัน

การดูแลและฟื้นฟูผิวหนังจากภายในสู่ภายนอกด้วยโภชนาการที่ถูกต้อง มีส่วนช่วยลดอาการคันได้อย่างยั่งยืน โดยสูตรอาหารที่ช่วยลดอาการคันและเสริมความแข็งแรงของชั้นผิวหนัง ได้แก่

อาหารสูตรสำหรับสัตว์ป่วยโรคภูมิแพ้ผิวหนัง: ในรายที่ได้รับการวินิจฉัยว่าป่วยด้วยโรคภูมิแพ้ผิวหนัง สัตวแพทย์จะเลือกอาหารสูตรพิเศษ เช่น อาหารสูตรโปรตีนทางเลือก (novel protein) หรืออาหารสูตรไฮโดรไลซ์โปรตีน (hydrolyzed protein diet) สำหรับสุนัขที่แพ้ง่ายโดยเฉพาะ เนื่องจากช่วยลดโอกาสการกระตุ้นภาวะภูมิแพ้ได้

อาหารสูตรบำรุงผิวหนัง: อาหารที่อุดมไปด้วยโปรตีนคุณภาพดี กรดไขมัน และแร่ธาตุเพื่อช่วยบำรุงเส้นขนและเสริมความแข็งแรงของเกราะป้องกันผิวหนังตามธรรมชาติ

อาหารเสริมบำรุงผิวหนัง: อาหารหรือขนมที่เสริมกรดไขมันจำเป็นกลุ่มโอเมก้า 3 และโอเมก้า 6 (เช่น น้ำมันปลา) รวมถึงแร่ธาตุซิงค์ (zinc) เพื่อช่วยเพิ่มความชุ่มชื้น ฟื้นฟูชั้นปราการผิวหนังให้แข็งแรง และช่วยลดกระบวนการอักเสบใต้ผิวหนัง

เมื่อไหร่ควรพาสุนัขที่คันจนเกาเป็นแผลไปพบสัตวแพทย์

เจ้าของไม่ควรนิ่งนอนใจและควรรีบพาสุนัขไปพบสัตวแพทย์ทันที หากพบสัญญาณเตือน ดังนี้

• สุนัขเกาไม่หยุดติดต่อกันมากกว่า 1 วัน
• สุนัขเกาจนแผลจากการเกาเริ่มลึก ขยายวงกว้าง และมีเลือดไหลไม่หยุด
• พบสัญญาณของการติดเชื้อรุนแรง เช่น สุนัขมีตุ่มหนอง กระจายตัวทั่วตัว แผลส่งกลิ่นเหม็น หรือสุนัขมีไข้ ซึม และไม่ยอมกินอาหาร
• เมื่อดูแลแผลเบื้องต้นแล้วยังไม่ดีขึ้น

ตัวเลือกการรักษาอาการคันสุนัขในระยะยาว

สำหรับสุนัขที่มีอาการคัน หรือสุนัข คัน เกาจนเป็นแผลอย่างต่อเนื่องจนเข้าสู่ภาวะสุนัขผิวหนังอักเสบเรื้อรัง สัตวแพทย์มักจะพิจารณาการรักษาแบบบูรณาการในระยะยาว ซึ่งประกอบด้วยการใช้แชมพูยาที่มีฤทธิ์ฆ่าเชื้อและเติมความชุ่มชื้น การให้ยาปฏิชีวนะตามความจำเป็น และการใช้ยาแก้คันสุนัข

โดยในปัจจุบันมีนวัตกรรมทางการสัตวแพทย์สมัยใหม่อย่างยาแก้คันกลุ่ม JAK inhibitor เช่น oclacitinib ที่ออกฤทธิ์เฉพาะจุด ช่วยหยุดวงจรคัน-เกา-แผล โดยไม่ต้องพึ่งสเตียรอยด์ โดยกลไกการทำงานของยาในกลุ่มนี้จะเข้าไปยับยั้งการสื่อสารระหว่างเซลล์ของตัวกระตุ้นที่ทำให้เกิดอาการคันกับตัวรับบนเยื่อหุ้มเซลล์ ส่งผลให้ยับยั้งกลไกการเกิดอาการคันได้ตั้งแต่ต้น แตกต่างจากยาในกลุ่มสเตียรอยด์ที่จะเข้าไปลดการสร้างสารอักเสบ กดการทำงานของระบบภูมิคุ้มกัน ซึ่งไม่เหมาะสมต่อการใช้ในระยะยาว แนวทางนี้จึงถือเป็นหัวใจสำคัญในด้านแนวทางการจัดการและทำให้โรคผิวหนังสุนัข รักษาได้อย่างปลอดภัย มีประสิทธิภาพ และไม่ส่งผลเสียต่ออวัยวะภายในในระยะยาว

สรุป สุนัขคัน เกาจนเป็นแผล

ปัญหาสุนัข คัน เกาจนเป็นแผลเกิดได้จากหลายสาเหตุ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของปรสิต ภูมิแพ้ หรือการติดเชื้อ สิ่งสำคัญคือเจ้าของต้องคอยใส่ใจตรวจเช็กสภาพผิวหนังของสุนัขอยู่เสมอ หากพบว่าสุนัขเป็นตุ่มนูนตามตัว หรือเริ่มสงสัยว่าสุนัขเป็นโรคผิวหนัง ควรรีบพาไปพบสัตวแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุที่แท้จริง การได้รับการรักษาอย่างตรงจุดซึ่งจะช่วยหยุดยั้งความทรมานและช่วยให้สุนัขกลับมามีสุขภาพดีและร่าเริงได้อีกครั้ง

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ สุนัขคัน เกาจนเป็นแผล

สุนัขเกาเป็นแผล ควรทำอย่างไร ?

เมื่อสุนัขเกาตัวเองจนเป็นแผล ให้ทำความสะอาดแผลด้วยน้ำเกลือหรือยาฆ่าเชื้อสำหรับสัตว์ ใส่ปลอกคอกันเลียป้องกันการเกาซ้ำ และพาไปพบสัตวแพทย์เพื่อหาสาเหตุและรับการรักษาที่ถูกต้อง

วิธีไม่ให้หมาเกาแผล ทำอย่างไร ?

วิธีป้องกันไม่ให้หมาเกาแผล ได้แก่ การสวมปลอกคอกันเลีย และการตัดเล็บให้สั้น โดยหลักการสำคัญคือต้องให้ยาแก้คันตามคำสั่งสัตวแพทย์เพื่ออาการคันซึ่งเป็นสาเหตุของการเกา

สุนัขมีผิวหนังอักเสบ ควรทำอย่างไร ?

หากสุนัขมีผิวหนังอักเสบควรพาไปพบสัตวแพทย์ทันทีเพื่อตรวจหาสาเหตุ เนื่องการภาวะผิวหนังอักเสบสามารถเกิดได้จากหลายสาเหตุ และหากรักษาช้าอาจทำให้ผิวหนังบอบบาง และเกิดแผลรุนแรงซึ่งส่งผลให้การรักษาเป็นไปได้ยากยิ่งขึ้น

สุนัขเป็นแผลมีหนองใช้ยาอะไร ?

หากสุนัขเป็นแผลมีหนอง สัตวแพทย์จะทำการจ่ายยาปฏิชีวนะที่เหมาะสมกับเชื้อโรคที่พบ เจ้าของไม่ควรซื้อยาให้สุนัขเองโดยเด็ดขาดเนื่องจากเสี่ยงต่อการทำให้เกิดภาวะเชื้อดื้อยาซึ่งนอกจากจะทำให้การรักษาไม่ประสบความสำเร็จแล้วยังอาจทำให้การรักษาเป็นไปได้ยากขึ้นอีกด้วย

สุนัขเป็นแผลอักเสบกินยาอะไร ?

หากสุนัขเป็นแผลอักเสบ สัตวแพทย์จะทำการจ่ายยาแก้อักเสบ ทั้งนี้เจ้าของไม่ควรซื้อยาให้สุนัขเองโดยเด็ดขาด เพราะยาแก้อักเสบหลายชนิดส่งผลต่อการทำงานของไต ตับ และทางเดินอาหาร อีกทั้งยาแก้อักเสบของคนหลายชนิดเป็นพิษต่อสุนัข จึงควรปรึกษาสัตวแพทย์ก่อนการให้ยาทุกครั้ง

อาหารส่งผลให้สุนัขคันและเกาตัวเองได้ไหม ?

ได้ สุนัขบางตัวอาจเกิดภาวะภูมิแพ้อาหารจากการได้รับสารอาหาร โดยเฉพาะโปรตีนบางชนิดได้ โดยภาวะภูมิแพ้อาหารนี้อาจทำให้สุนัขคันทั่วร่างกายจนเกาเป็นแผล ในกรณีดังกล่าวสัตวแพทย์แนะนำอาหารสูตรพิเศษสำหรับสุนัขแพ้อาหารเพื่อป้องกันการเกิดภาวะแพ้

ค่ารักษาสุนัขที่เกาตัวจนเป็นแผลโดยประมาณเท่าไหร่ ?

ค่ารักษาสุนัขที่มีแผลจากการเกาโดยทั่วไป ตรวจเบื้องต้น 300-600 บาท ค่ายา 200-800 บาท หากต้องการตรวจพิเศษ เช่น การขูดตรวจผิวหนังอาจเพิ่มอีก 500-2,000 บาท ขึ้นอยู่กับสาเหตุ ความรุนแรง และค่าดำเนินการของโรงพยาบาลสัตว์แต่ละแห่ง